Skip navigation

Dyma rai ffeithiau pwysig am alergeddau bwyd:

  • Mae’n rhaid i bobl sy’n cael adweithiau difrifol gael help arbenigol ar frys gan barafeddyg hyfforddedig, fel arfer gyda phigiad o adrenalin.
  • Yn y DU, mae tua deg o bobl yn marw bob blwyddyn o ganlyniad i anaffylacsis a achosir gan fwyd.
  • Hefyd, mae tua 1,500 o farwolaethau asthma bob blwyddyn, rhai a allai fod yn gysylltiedig ag alergedd bwyd.
  • I’r rhai hynny sy’n wynebu’r perygl mwyaf, gall y mymryn lleiaf o alergen bwyd achosi symptomau difrifol, ac mewn rhai achosion, arwain at symptomau marwol neu symptomau difrifol iawn.
  • Mae llawer o’r bobl sy’n marw neu sy’n cael adweithiau ‘difrifol iawn’ yn bobl nad oes ganddynt unrhyw syniad eu bod mewn perygl. Gall y rhai sy’n ymwybodol o’r perygl ei ffeindio hi’n straen byw gyda risgiau alergedd bwyd o ddydd i ddydd, gan nad oes modd rhagweld y risgiau hyn yn aml.
  • Mae’n ymddangos fod pobl yn eu harddegau ac oedolion ifanc mewn mwy o berygl o ddioddef adweithiau difrifol.
  • Mae llawer o bobl sydd ag alergedd bwyd hefyd yn dioddef o asthma, a allai achosi i adweithiau fod yn fwy difrifol os nad ydynt yn cael eu rheoli â meddyginiaeth reolaidd.

Pa fwydydd sy’n achosi alergedd?

  • Yn Ewrop, caiff alergenau bwyd eu monitro a’u hasesu gan arbenigwyr clinigol a gwyddonol drwy Awdurdod Diogelwch Bwyd Ewrop (EFSA). Maent yn cynghori ar ba fwydydd sydd angen eu nodi ar labeli bwydydd sydd wedi’u pecynnu ymlaen llaw.
  • Mae Atodiad II o Reoliad Gwybodaeth am Fwyd i Ddefnyddwyr Rhif 1169/2011 yr UE yn rhestru 14 o alergenau bwyd y mae’n rhaid eu nodi ar labeli bwydydd wedi’u pecynnu ymlaen llaw a bwydydd heb eu pecynnu ymlaen llaw.
  • Dyma restr o’r bwydydd y mae’n rhaid eu nodi ar labeli os cânt eu defnyddio fel cynhwysion mewn bwydydd wedi’u pecynnu ymlaen llaw:
    • Grawnfwydydd (cereals) sy’n cynnwys glwten, sef: gwenith (megis gwenith yr Almaen a gwenith khorasan), rhyg, haidd, ceirch
    • Cramenogion (crustaceans), er enghraifft corgimychiaid, crancod, cimychiaid, cimychiaid yr afon
    • Wyau
    • Pysgod
    • Pysgnau
    • Ffa soia
    • Llaeth
    • Cnau, sef: cnau almon, cnau cyll, cnau Ffrengig, cnau cashew, cnau pecan, cnau Brasil, cnau pistasio, cnau macadamia (neu Queensland)
    • Seleri (gan gynnwys seleriac)
    • Mwstard
    • Sesame
    • Sylffwr deuocsid/sylffitau, lle cânt eu hychwanegu ac ar lefel sy’n fwy na 10mg/kg yn y cynnyrch terfynol. Fe’u ceir fel cyffeithyddion mewn ffrwythau sych
    • Bys y blaidd (lupin) sy’n cynnwys hadau a blawd bys y blaidd ac fe’u ceir yn aml mewn mathau o fara, toesenni a phasta
    • Molysgiaid (molluscs) megis cregyn Berffro, cregyn gleision, cregyn moch, wystrys, malwod a sgwid

I gael rhagor o wybodaeth am y bwydydd a allai gynnwys yr alergenau uchod, ewch i’n hadran ‘Yn y bwyty’.

Rhagor o wybodaeth

Gwefan Arlwyo’r Ymgyrch Anaffylacsis (Saesneg yn unig)

Gwefan Awdurdod Diogelwch Bwyd Ewrop (Saesneg yn unig)

Canllawiau i arlwywyr ar alergenau

Cyngor ar labelu alergenau bwyd (Lawrlwytho’r pdf hwn, 0.34mb)

Pecynnau Bwyd Mwy Diogel, Busnes Gwell yr ASB – adran ar alergeddau bwyd